Bir Yönetim Sistemi ‘MERİTOKRASİ’
  Emrah AÇIKGÖZ

Emrah AÇIKGÖZ

Konuk Yazar

Bir Yönetim Sistemi ‘MERİTOKRASİ’

03 Aralık 2016 - 23:17

Meritokrasi kelimesi dilimize yabancı, dar bir akademik çevrede kullanılsa da kulağımızın pek aşina olmadığı bir kelime. İnsan bu kelimeyi duyduğun da eğer yönetim bilimleri okumadıysa ya da yönetim alanında meraklı değilse ya bir eski yunan tanrısı yada ideolojik bir Latince kelime diye düşünüyor. Aslında bu bir sistem yüzyıllarca kullandığımız ve yönetimde bizi tüm dünyaya karşı güçlü kılan, yokluğunu yaşadığımız zamanlarda da kendini aratan bir sistem.

Kulaklarımıza yabancı bir kelime olduğu gayet açık olan meritokrasi kelimesinin duymamışızdır ya da dilimizde başka bir karşılığı olduğu için onu kullanıyoruz ve bu kelimeye ihtiyaç duymuyoruzdur diye düşünebiliriz. Eğer böyle ise çokta önemli değildir bu kelimenin kullanılması. O zaman şunu söyleriz; ‘Bir kelimeyi önemli kılan onun manasıdır.’ Eğer biz bu manayı ‘’Efradını cami, ayarını mani’’bir tanımlama ile başka harflerle telaffuz ediyorsak ne ala ama hem kelimeyi bilmiyor ve manasını da günlük hayatımızda hiç kullanmıyorsak. İşte o zaman satrançta olduğu gibi bir açmaza girmiş, taşlarımızı hareket ettiremiyor, tıkanan bir sitemle baş başayız demektir. Peki bizi bu açmazdan çıkarmanın yolu nedir? O yolda meritokrasi’nin içinde onun ilkelerinde gizlidir. Mertokrasinin ilkelerini ise İngiltere merkezli Meritokraty Part beş başlıkta açıklar; Sizlere bu beş başlığı değil de bu başlıkların ne anlama geldiklerini yazacağım. Bu anlamlara bakarak eğitim bilimlerinde Bruner tarafından geliştirilen bilişsel kuramın, öğrenme stratejilerinden buluş yoluyla öğretime benzer bu yöntem ile ilkeleri sizin keşfetmenizi bu sayede anlamın başlığının ne olduğuna zihninizle ulaşmanızı sağlamaya çalışacağım. Bunun daha kalıcı ve doğru olacağı kanaatindeyim.   

1-(Adam K…… yoktur.) Ailenizin değil, sizin kim olduğunuz önemlidir.

2-(Y..n..şlık yoktur.) Başkalarının sizin için ne yapabildiği değil, sizin ne yapabildiğiniz önemlidir.

3-(Ay….lık yoktur.) Cinsiyet, ırk, din, yaş, geçmiş önemsizdir. Yetenek her şeydir.

4-(E…… İmk…) Herkesle aynı noktadan başlar ve yeteneklerinizin sizi götürdüğü yere gidersiniz.

 5-(Ba…….) En başarılı insanlar, en yüksek tatmine erişirler.

       Bu açıklanan ilkeler dışında meritokrasinin bir de temeli vardır. Bu temel üzerine yukarıdaki beş ilke ile bir sistem oluşturmuş yönetimlerin zamana ve olaylara karşı kendini koruma olasılığı yüksektir. Çünkü meritokrasi krizlere kötü zamanlara hazır ve bu durumlarla başa çıkabilecek bir yönetim kadrosunu sisteminde barındırır. Nasıl ki bir araç kullanmanın ilk şartı ehliyet ise bir trafik polisi aracınızı kontrol ederken size ilk ehliyetinizi sorar ve o yoksa direk araçtan indirirse, meritokrasinin temelinde olan ehliyette verilen yönetim işini yapabilecek şartlara sahip olmak ve o yönetim işinin standartlarını taşımaktır. Bu sistemde eğer bu şartları taşımıyorsanız dışarıda bırakılacağınız için yönetici ehliyetsizliğinden kaynaklanan olumsuzlukların olama olasılığı minimize edilmiş olacak, yönlendirme ve yönetimde yükselmede de diğer beş ilkeyi taşıyan bir yapı oluşunca sistem çarkları hiçbir sıkıntı olamadan rahatça dönecek ve yönetimsel sorunlar büyük ölçüde bitecektir.

                Kim bilir yazımızı okuyanlardan bu kelimenin dilimizdeki karşılığını bulanlar olmuştur ama biz yinede bulamayanlar için bu kelimenin dilimizdeki karşılığını da söyleyelim;

‘’ Meritokrasi=Liyakata Dayalı Yönetim ’’

Sürçi Lisan ettiysek affola…

Emrah AÇIKGÖZ

emrahacikgoz66@gmail.com

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar